ဗဟုသုတ

ကုန္းေဘာင္ေခတ္က ဗီလိန္ႀကီး

ၿမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကုိ သတိရသူတုိင္း ဂဠန္ဦးေစာကို စိတ္နာႀကသည္။ ဦးေစာသည္ ကုိလုိနီေခတ္ေႏွာင္းပုိင္း ၏ ဗီလိန္ၿဖစ္ သည္။ အခုထိတုိင္ ၿပည္သူမ်ား၏ အခဲမေႀကမႈ အမုန္းဒါဏ္ကုိ ခံေနရ တုန္းပင္။ ထုိ႔အတူ ၿမန္မာႏုိင္ငံကုိ စက္မႈႏုိင္ငံၿဖစ္ေစရန္ႀကဳိးပမ္းခဲ့ေသာ ကေနာင္မင္းသားႀကီးကုိ သတိရသူတုိင္းကလည္း ၿမင္ကြန္းမင္းသားကုိ မေမ့ႏုိင္ႀကေသး။ ၿမန္မာႏုိင္ငံကုိ ပ်က္စီးေစခဲ့သူအၿဖစ္ သတ္မွတ္ႀကသည္။

ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ တည္ေထာင္သူ အေလာင္းမင္းတရား နတ္ရြာစံ ခါနီးတြင္ ‘ငါသားႀကီးမ်ား အစဥ္အတုိင္းမင္းၿပဳရစ္’ ဟု မွာႀကားခဲ့သည့္ အတုိင္း သားေတာ္ႀကီး ေနာင္ေတာ္ႀကီးမင္းက သူမင္းၿပဳၿပီးေနာက္ ၊ ညီေတာ္ ဆင္ၿဖဴရွင္ ေၿမဒူးမင္းကို ဆက္ခံေစခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ေၿမဒူးမင္း က ဖခင္မွာသည့္အတုိင္း မလုပ္ပဲ သားေတာ္စဥ့္ကူးမင္းကုိ အိမ္ေရွ႕အ ရာေပးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေဖာင္စားကားေမာင္ေမာင္ ၊ ဘုိးေတာ္ဗဒုံမင္း ၊ ဘႀကီးေတာ္စစ္ကုိင္းမင္း ၊ ပုဂံမင္း အသီးသီးနန္းတက္ခဲ့ေသာ္လည္း အေလာင္းမင္းတရား၏ စကားကုိ နားေထာင္ခဲ့သူ မွာ ေနာင္ေတာ္ႀကီး မင္းတစ္ပါးသာရွိသည္။

ထုိအစဥ္အလာကုိ မင္းတုန္းမင္းက ၿပန္လည္ၿပဳၿပင္သည့္အေနၿဖင့္ ညီေတာ္ကေနာင္မင္းသားႀကီးကုိ အိမ္ေရွ႕အရာေပးအပ္ခဲ့သည္။ သားေတာ္မ်ားက မေက်နပ္ႀက။ ေက်နပ္သည္ၿဖစ္ေစ မေက်နပ္ သည္ၿဖစ္ေစ ကေနာင္မင္းသားႀကီး၏ အစြမ္းကုိသိၿပီးၿဖစ္၍ အားလုံးၿငိမ္ သက္ေနႀကရသည္။ ထုိသူမ်ားထဲ မပါသူတစ္ေယာက္ရွိသည္။ ၿမင္ကြန္း မင္းသားၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္းမင္းသားသည္ ကေနာင္မင္းသားကုိသာမက မင္းတုန္းမင္းကုိပင္ မထီမဲ့ၿမင္ ဆန္႔က်င္ရဲသူၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္းမင္းသား သည္ ေရႊေရးေဆာင္မိဖုရားမွ ဖြားၿမင္ေသာ သားေတာ္ၿဖစ္သည္။ ငယ္မည္ေမာင္မ်ဳိးေအးၿဖစ္ၿပီး ဘြဲ႔မွာသီလ၀ ၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္းၿမိဳ႕ကုိ စားရေသာေႀကာင့္ ၿမင္ကြန္းမင္းသားဟုေခၚၿပီး သားေတာ္အႀကီးဆုံး ၊ သတၱိဗ်တၱိႏွင့္ စိတ္အထက္ဆုံးၿဖစ္သည္။

တစ္ေန႔ မင္းတုန္းမင္းႀကီးက သားေတာ္ႀကီးမ်ားစုံညီစြာခစားမိလွ်င္ ၿပဳံးေတာ္မူလွ်က္ ‘ကုိင္း ငါ့သားမ်ား ခမည္းေတာ္ကုိ ပြဲေတာ္ဟင္းမ်ား ကိုယ္ ခ်က္တတ္ရာ သား၊ ငါးမ်ားကုိ ကိုယ္တုိင္ခ်က္ၿပီး ဆက္သႀကစမ္းပါ၊ ၿမိန္ရွက္စြာ ပြဲေတာ္တည္လိုတယ္’ ဟု ဆႏၵမရွိေသာ္လည္း ခ်စ္ခင္သည့္ ပရိယာယ္ၿဖင့္ မိန္႔လွ်င္သားေတာ္ႀကီးမ်ားက ဘယ္ဟင္း ဘယ္လုိခ်က္ တတ္ေႀကာင္းေလွ်ာက္တင္ႀကသည္။ ၿမင္ကြန္းမင္းသား အလွည့္တြင္မူ ‘မွန္လွပါ။ ဘုရားသားေတာ္ အမဲသားဟင္း ခ်က္တတ္ေႀကာင္းပါ ဘုရား’ ဟု ေလွ်ာက္တင္လွ်င္ မင္းတုန္းမင္းမွာ ‘ဟင္’ ဟုသာ တစ္လုံးတည္း ထြက္ၿပီးမ်က္ႏွာေတာ္ညုိ၍ အတြင္းေတာ္သုိ႔၀င္ေလသည္။ မင္းတုန္း မင္းသည္ အမဲသားဟင္းကုိ ဘယ္ေသာအခါမွ ပြဲေတာ္မတည္သလုိ ေနၿပည္ေတာ္တြင္ ကြ်ဲႏြားမ်ား မသတ္ရ မစားရဟု အမိန္႔ထုတ္ထား သည္ကုိ သိသိရက္ႏွင့္ ေလွ်ာက္တင္လုိက္ၿခင္းၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္း မင္းသားသည္ ထုိသုိ႔ေသာသူမ်ဳိးၿဖစ္သည္။

တစ္ခါကလည္း မင္းတုန္းမင္းက မိဖုရားမ်ားကုိ မုန္႔ဖုတ္ခုိင္းေလသည္။ မိဖုရားမ်ားက မုန္႔ဖုတ္ၿပီး ဆက္သသည့္အခါ မင္းတုန္းမင္းက မုန္႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ လက္ႏွင့္စမ္းသပ္ေနတုန္း မုန္႔တစ္မ်ဳိးမွာ ဖဲ့မရ ၿဖတ္မရ ၿဖစ္ေနသည္ကုိ သိေသာအခါ မည္သူဖုတ္သည့္မုန္႔လဲဟု လက္သည္ကုိ ရွာသည္။ လက္သည္မေတြ႔သၿဖင့္ လႊင့္ပစ္ရာ ေခြးမ်ားပင္ မစားႀက။ တရားခံမွာ စားစရာေတြရွိပါလွ်က္ မိဖုရားမ်ားကုိ မုန္႔ဖုတ္ခုိင္းရ ပါမလား ဟု ေဒါပြေနေသာ ၿမင္ကြန္းမင္းသားပင္ ၿဖစ္သည္။ ဆင္ေသ၏ သုိႀကီးကုိ ဓားၿဖင့္လွီးၿဖတ္ကာ မုန္႔သဖြယ္ေႀကာ္ေပးလုိက္ၿခင္းၿဖစ္သည္။ မင္းတုန္း မင္းမွာ သိေသာ္လည္း ဘာမွမေၿပာေပ။

တစ္ခါကလည္း ၿမင္ကြန္းမင္းသားညီေနာင္တုိ႔ ဥယ်ာဥ္ေတာ္ထဲတြင္ ကစားလြန္ၿပီး မုိးခ်ဳပ္သြားသည္။ အိမ္ေတာ္၌လည္း အေစာင့္မက်န္ရစ္ ခဲ့သၿဖင့္ ထမင္းဟင္းခ်က္ၿပဳတ္ထားမည့္သူလည္း မရွိဘဲၿဖစ္ေနရာ တံခါးအထြက္ က်ဳံးအနီး၌ ၿမက္စားေနေသာ ဘုရင္၏ မဂၤႏြားၿဖဴတစ္ရွဥ္း လုံးကို ဖမ္းကာခ်က္ၿပဳတ္စားေသာက္လုိက္သည္။ မင္းတုန္းမင္းသိေသာ အခါ အက်ဥ္းခ်ရန္ ညီေတာ္ကေနာင္မင္းသားထံအပ္သည္။ အိမ္ေရွ႕မင္း သားႀကီးက ႏွစ္ပတ္ခ်ဳပ္ၿပီး ၿပန္လႊတ္ေပးလုိက္သည္။ အိမ္ေရွ႕စံအေပၚ ၿမင္ကြန္းမင္းသား၏ အၿငဳိးမွာလည္း ပိုၿပင္းထန္လာခဲ့သည္။

ၿငဳိးပင္ၿငဳိးေသာ္လည္း ကေနာင္မင္းသားႀကီးက အၿပစ္မယူ။ တကယ္ေတာ့ ကေနာင္မင္းသားႀကီးမွာ ၿမင္ကြန္းမင္းသား၏ ဦးရီးေတာ္ၿဖစ္သလုိေယာကၡမလည္းၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္းမင္းသား၏ မိဖုရားမွာ ကေနာင္ မင္းသားႀကီး၏ သမီးေတာ္ၿဖစ္သည္။ ၿမင္ကြန္းညီေနာင္တုိ႔ ပုန္ကန္မည့္ အေႀကာင္းကုိ မိဖုရားက သိရွိၿပီးေနာက္ ကေနာင္မင္းသားႀကီးထံ လွ်ဳိ႕၀ွက္စြာသံေတာ္ဦးတင္ခဲ့သည္။ ထုိအေႀကာင္း ၿမင္ကြန္းမင္းသား သိသြားေသာအခါ “အေဖကုိလင္ထက္ပိုခ်စ္တဲ့ သတၱ၀ါမ ၊ သြားၿမဲလမ္း ကိုသြားေတာ့” ဟုႀကိမ္း၀ါးၿပီး အဂၤေတေထာင္းေသာ ေမာင္းဆုံထဲသုိ႔ အရွင္လတ္လတ္ထည့္ေထာင္းၿပီး သတ္ပစ္လုိက္သည္ဟု ဆုိသည္။ အလြန္ရက္စက္တဲ့ ၿမင္ကြန္းမင္းသားပါေပ။ ကေနာင္မင္းသားႀကီးမွာ သမီးၿဖစ္သူ အသတ္ခံရမွန္းသိေသာ္လည္း ဆူပူမူမ်ားမၿဖစ္ေစလုိသၿဖင့္ တခါတရံၿဖစ္သည္ဟုယူဆကာ ေအးေအးေဆးေဆး ေနခဲ့ေလသည္။ သို႔ေသာ္ ကေနာင္မင္းသားႀကီးအထင္မွားခဲ့သည္။

၁၈၆၂ ခုႏွစ္ ႀသဂုတ္လ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ယာယီလႊတ္ေတာ္အနီး၌ ကေနာင္ မင္းသားႀကီးရွိသည္ ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တုိင္းေရးၿပည္ေရးေဆြးေႏြးေနသည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ ၿမင္ကြန္းညီေနာင္ႏွစ္ဦးသည္ ကေနာင္မင္းသားႀကီးရွိရာသို႔ “ဦးရီးေတာ္ဘုရား ကယ္ပါဘုရား” ရန္ၿဖစ္ေယာင္ေဆာင္ကာ အေၿပး ၀င္လာႀကသည္။ ကေနာင္မင္းသားႀကီးက ရန္ၿဖစ္ေနသည္ အထင္ႏွင့္ၿဖန္ေၿဖဖုိ႔ႀကဳိးစားၿပီးမွ လုပ္ႀကံရန္လာေႀကာင္း သိလုိက္ရသည္။ ဓားေတာ္ကို ယူဖုိ႔ႀကဳိးစားစဥ္မွာပင္ လုပ္ႀကံခံလုိက္ရသည္။ ၿမင္ကြန္းမင္းသားသည္ ကေနာင္မင္းသားႀကီးကုိသာမက မင္းတုန္းမင္းကုိပါ လုပ္ႀကံဖုိ႔ အစီ အစဥ္ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ မင္းတုန္းမင္းမွာ ကံအားေလွ်ာ္စြာ လြတ္ေၿမာက္ သြား ခဲ့သည္။ ကေနာင္မင္းသားႀကီးႏွင့္အတူ အားကုိးရသည့္ ၀န္ႀကီး မ်ားစြာက်ဆုံးခဲ့ေသာ ၿမင္ကြန္းၿမင္းခုံတုိင္အေရးအခင္းပင္။

ကေနာင္မင္းသားတပ္မ်ားႏွင့္ ဘုရင့္တပ္မ်ား ပူးေပါင္းတုိက္သည့္အခါ ၿမင္ကြန္းမင္းသားတပ္မ်ား အေရးနိမ့္ၿပီး ဘုရင္ပုိင္ ေရနန္းစႀကာ သေဘၤာႏွင့္ မလြန္အရပ္သုိ႔ စုန္ေၿပးသြားခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ အဂၤလိပ္လက္အာက္ သုိ႔ ခုိလႈံသြားခဲ့သည္။ အဂၤလိပ္တုိ႔က အစိုးရဆန္႔က်င္ေရးေခါင္းေဆာင္အၿဖစ္ ရန္ကုန္တြင္ထားရွိသည္။ သီေပါမင္းကုိ ဖယ္ရွား အစားထုိးရန္ အေကာင္းဆုံး ပုဂၢဳိလ္အၿဖစ္ သေဘာထားခဲ့သည္။

သုိ႔ရာတြင္ အဂၤလိပ္တုိ႔သည္ ၿမင္ကြန္းမင္းသားႏွင့္ ၿပင္သစ္တုိ႔ အဆက္အသြယ္ရသြားမည္စုိး၍ ရန္ကုန္မွတစ္ဆင့္ အက္ဒမန္ကြ်န္း(ကပၸလီကြ်န္း) သုိ႔ ပုိ႔လုိက္သည္။ ထုိမွတဖန္ မုိင္ ၆၀၀ ခန္႔ကြာေ၀းသည့္ အိႏၵိယၿပည္သုိ႔ပုိ႔ကာ ကာလကတၱားႏွင့္ ပူနားၿမဳိ႕တုိ႔တြင္ ေနခဲ့ရၿပန္သည္။ အဂၤလိပ္တုိ႔က စိတ္မခ်၍ ဗာရာဏသီၿမဳိ႕သုိ႔ ထပ္မံပုိ႔ကာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘ၀ၿဖင့္ ေနခဲ့ရေသးသည္။

၁၈၈၂ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ ညေနတြင္ ၿမင္ကြန္းမင္းသားသည္ ဒိုဘီကုလားအဘုိးႀကီးအသြင္ရုပ္ဖ်က္လွ်က္ ဗာရာဏသီမွ ထြက္ေၿပးကာ ၿပင္သစ္တုိ႔ႏွင့္ ဆက္သြယ္ခိုလႈံခဲ့သည္။ ထုိမွ ၿပင္သစ္ၿပည္ ပါရီသို႔ခုိးထြက္ရန္ႀကံစည္ၿပန္သည္။ ၿပင္သစ္တုိ႔က သိရိလကၤာႏုိင္ငံ ကုိလံဘုိဆိပ္ကမ္းကို ထပ္ပို႔ခဲ့သည္။ ထုိမွ အိႏၵိယၿပည္ ပြန္ဒီခ်ယ္ရီ ထုိေနာက္ ဗီယက္နမ္ ႏုိင္ငံ ဆုိင္ဂုံၿမဳိ႕ ( ယခုဟုိခ်ီမင္းၿမဳိ႕) တြင္ေနခဲ့ရၿပန္သည္။

ထုိအခ်ိန္အထိ ၿမင္ကြန္းမင္းသားသည္ ထီးနန္းၿပန္ရဖုိ႔ လက္မေလွ်ာ့ေသး။ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ ဆုိင္ဂုံကုိေရာက္သည့္ အခ်ိန္တြင္လည္း
“အရွင္ဘုရား ၊ တပည့္ေတာ္ ရာဇပလႅင္ေပၚ ဖင္မထုိင္ရသမွ်ေတာ့ ၿမန္မာၿပည္ကုိ မၿပန္ေတာ့ဘူး” ဟု ေလွ်ာက္ရာ ဆရာေတာ္က “ဒကာႀကီး၊ ခဲတစ္လုံးေရထဲခ်က အသံၿမည္ပါလိမ့္မည္ ၊ ၿမန္မာၿပည္ကေတာ့ အသံၿမည္ေတာ့မည္မဟုတ္ေပ” ဟု ၿပန္မိန္႔ရာ ၿမင္ကြန္းမင္းသားႀကီးမွာ မ်က္ရည္မ်ားပင္ က်ရွာခဲ့သည္ဟု ဆုိ၏။ ၿမင္ကြန္းမင္းသားႀကီးသည္ ထုိသုိ႔ တုိင္းတစ္ပါးလက္ေအာက္ခံဘ၀ၿဖင့္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံးစိတ္မခ်မ္းေၿမ႕စြာေနထုိင္ရင္း ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ ၊ စက္တင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ဟုိခ်ီမင္းၿမဳိ႕၌ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ အာဏာကို မက္မိၿပီး မုိက္မုိက္ကန္းကန္းလုပ္မိသၿဖင့္ တုိင္းၿပည္အတြက္ လည္း မေကာင္းခဲ့သလုိ သူအတြက္လည္း မေကာင္းခဲ့။ တုိင္းၿပည္အက်ဳိး ကို မႀကည့္ပဲ ကုိယ့္အက်ဳိးကုိသာႀကည့္တတ္သူမ်ားသည္ ရာဇ၀င္၏ ဗီလိန္မ်ားသာ ၿဖစ္လာေပလိမ့္မည္။

ref:
ဒဂုန္ခင္ခင္ေလး – ၿမင္ကြန္းညီအစ္ကုိႏွင့္ ပန္းတိမ္မင္းသားပုန္ကန္မႈ
ေမာင္ႀကည္သန္႔ – အမွတ္မွားဆဲ လူသိနည္း ၿမန္မာ့ၿဖစ္ရပ္ ၁၀၀
သန္း၀င္းလႈိင္ – ၂၀ ရာစုၿမန္မာ့သမုိင္း


ကုန်းဘောင်ခေတ်က ဗီလိန်ကြီး (unicode)

မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးဗိသုကာ ဗိုလ်ချုပ်ကို သတိရသူတိုင်း ဂဠန်ဦးစောကို စိတ်နာကြသည်။ ဦးစောသည် ကိုလိုနီခေတ်နှောင်းပိုင်း ၏ ဗီလိန်ဖြစ် သည်။ အခုထိတိုင် ပြည်သူများ၏ အခဲမကြေမှု အမုန်းဒါဏ်ကို ခံနေရ တုန်းပင်။ ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံကို စက်မှုနိုင်ငံဖြစ်စေရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော ကနောင်မင်းသားကြီးကို သတိရသူတိုင်းကလည်း မြင်ကွန်းမင်းသားကို မမေ့နိုင်ကြသေး။ မြန်မာနိုင်ငံကို ပျက်စီးစေခဲ့သူအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။

ကုန်းဘောင်မင်းဆက် တည်ထောင်သူ အလောင်းမင်းတရား နတ်ရွာစံ ခါနီးတွင် ‘ငါသားကြီးများ အစဉ်အတိုင်းမင်းပြုရစ်’ ဟု မှာကြားခဲ့သည့် အတိုင်း သားတော်ကြီး နောင်တော်ကြီးမင်းက သူမင်းပြုပြီးနောက် ၊ ညီတော် ဆင်ဖြူရှင် မြေဒူးမင်းကို ဆက်ခံစေခဲ့သည်။ သို့သော်မြေဒူးမင်း က ဖခင်မှာသည့်အတိုင်း မလုပ်ပဲ သားတော်စဉ့်ကူးမင်းကို အိမ်ရှေ့အ ရာပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖောင်စားကားမောင်မောင် ၊ ဘိုးတော်ဗဒုံမင်း ၊ ဘကြီးတော်စစ်ကိုင်းမင်း ၊ ပုဂံမင်း အသီးသီးနန်းတက်ခဲ့သော်လည်း အလောင်းမင်းတရား၏ စကားကို နားထောင်ခဲ့သူ မှာ နောင်တော်ကြီး မင်းတစ်ပါးသာရှိသည်။

ထိုအစဉ်အလာကို မင်းတုန်းမင်းက ပြန်လည်ပြုပြင်သည့်အနေဖြင့် ညီတော်ကနောင်မင်းသားကြီးကို အိမ်ရှေ့အရာပေးအပ်ခဲ့သည်။ သားတော်များက မကျေနပ်ကြ။ ကျေနပ်သည်ဖြစ်စေ မကျေနပ် သည်ဖြစ်စေ ကနောင်မင်းသားကြီး၏ အစွမ်းကိုသိပြီးဖြစ်၍ အားလုံးငြိမ် သက်နေကြရသည်။ ထိုသူများထဲ မပါသူတစ်ယောက်ရှိသည်။ မြင်ကွန်း မင်းသားဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ကနောင်မင်းသားကိုသာမက မင်းတုန်းမင်းကိုပင် မထီမဲ့မြင် ဆန့်ကျင်ရဲသူဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသား သည် ရွှေရေးဆောင်မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သားတော်ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မောင်မျိုးအေးဖြစ်ပြီး ဘွဲ့မှာသီလဝ ဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းမြို့ကို စားရသောကြောင့် မြင်ကွန်းမင်းသားဟုခေါ်ပြီး သားတော်အကြီးဆုံး ၊ သတ္တိဗျတ္တိနှင့် စိတ်အထက်ဆုံးဖြစ်သည်။

တစ်နေ့ မင်းတုန်းမင်းကြီးက သားတော်ကြီးများစုံညီစွာခစားမိလျှင် ပြုံးတော်မူလျှက် ‘ကိုင်း ငါ့သားများ ခမည်းတော်ကို ပွဲတော်ဟင်းများ ကိုယ် ချက်တတ်ရာ သား၊ ငါးများကို ကိုယ်တိုင်ချက်ပြီး ဆက်သကြစမ်းပါ၊ မြိန်ရှက်စွာ ပွဲတော်တည်လိုတယ်’ ဟု ဆန္ဒမရှိသော်လည်း ချစ်ခင်သည့် ပရိယာယ်ဖြင့် မိန့်လျှင်သားတော်ကြီးများက ဘယ်ဟင်း ဘယ်လိုချက် တတ်ကြောင်းလျှောက်တင်ကြသည်။ မြင်ကွန်းမင်းသား အလှည့်တွင်မူ ‘မှန်လှပါ။ ဘုရားသားတော် အမဲသားဟင်း ချက်တတ်ကြောင်းပါ ဘုရား’ ဟု လျှောက်တင်လျှင် မင်းတုန်းမင်းမှာ ‘ဟင်’ ဟုသာ တစ်လုံးတည်း ထွက်ပြီးမျက်နှာတော်ညို၍ အတွင်းတော်သို့ဝင်လေသည်။ မင်းတုန်း မင်းသည် အမဲသားဟင်းကို ဘယ်သောအခါမှ ပွဲတော်မတည်သလို နေပြည်တော်တွင် ကျွဲနွားများ မသတ်ရ မစားရဟု အမိန့်ထုတ်ထား သည်ကို သိသိရက်နှင့် လျှောက်တင်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်း မင်းသားသည် ထိုသို့သောသူမျိုးဖြစ်သည်။

တစ်ခါကလည်း မင်းတုန်းမင်းက မိဖုရားများကို မုန့်ဖုတ်ခိုင်းလေသည်။ မိဖုရားများက မုန့်ဖုတ်ပြီး ဆက်သသည့်အခါ မင်းတုန်းမင်းက မုန့် အမျိုးမျိုးကို လက်နှင့်စမ်းသပ်နေတုန်း မုန့်တစ်မျိုးမှာ ဖဲ့မရ ဖြတ်မရ ဖြစ်နေသည်ကို သိသောအခါ မည်သူဖုတ်သည့်မုန့်လဲဟု လက်သည်ကို ရှာသည်။ လက်သည်မတွေ့သဖြင့် လွှင့်ပစ်ရာ ခွေးများပင် မစားကြ။ တရားခံမှာ စားစရာတွေရှိပါလျှက် မိဖုရားများကို မုန့်ဖုတ်ခိုင်းရ ပါမလား ဟု ဒေါပွနေသော မြင်ကွန်းမင်းသားပင် ဖြစ်သည်။ ဆင်သေ၏ သိုကြီးကို ဓားဖြင့်လှီးဖြတ်ကာ မုန့်သဖွယ်ကြော်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မင်းတုန်း မင်းမှာ သိသော်လည်း ဘာမှမပြောပေ။

တစ်ခါကလည်း မြင်ကွန်းမင်းသားညီနောင်တို့ ဥယျာဉ်တော်ထဲတွင် ကစားလွန်ပြီး မိုးချုပ်သွားသည်။ အိမ်တော်၌လည်း အစောင့်မကျန်ရစ် ခဲ့သဖြင့် ထမင်းဟင်းချက်ပြုတ်ထားမည့်သူလည်း မရှိဘဲဖြစ်နေရာ တံခါးအထွက် ကျုံးအနီး၌ မြက်စားနေသော ဘုရင်၏ မင်္ဂနွားဖြူတစ်ရှဉ်း လုံးကို ဖမ်းကာချက်ပြုတ်စားသောက်လိုက်သည်။ မင်းတုန်းမင်းသိသော အခါ အကျဉ်းချရန် ညီတော်ကနောင်မင်းသားထံအပ်သည်။ အိမ်ရှေ့မင်း သားကြီးက နှစ်ပတ်ချုပ်ပြီး ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်သည်။ အိမ်ရှေ့စံအပေါ် မြင်ကွန်းမင်းသား၏ အငြိုးမှာလည်း ပိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။

ငြိုးပင်ငြိုးသော်လည်း ကနောင်မင်းသားကြီးက အပြစ်မယူ။ တကယ်တော့ ကနောင်မင်းသားကြီးမှာ မြင်ကွန်းမင်းသား၏ ဦးရီးတော်ဖြစ်သလိုယောက္ခမလည်းဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသား၏ မိဖုရားမှာ ကနောင် မင်းသားကြီး၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းညီနောင်တို့ ပုန်ကန်မည့် အကြောင်းကို မိဖုရားက သိရှိပြီးနောက် ကနောင်မင်းသားကြီးထံ လျှို့ဝှက်စွာသံတော်ဦးတင်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်း မြင်ကွန်းမင်းသား သိသွားသောအခါ “အဖေကိုလင်ထက်ပိုချစ်တဲ့ သတ္တဝါမ ၊ သွားမြဲလမ်း ကိုသွားတော့” ဟုကြိမ်းဝါးပြီး အင်္ဂတေထောင်းသော မောင်းဆုံထဲသို့ အရှင်လတ်လတ်ထည့်ထောင်းပြီး သတ်ပစ်လိုက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အလွန်ရက်စက်တဲ့ မြင်ကွန်းမင်းသားပါပေ။ ကနောင်မင်းသားကြီးမှာ သမီးဖြစ်သူ အသတ်ခံရမှန်းသိသော်လည်း ဆူပူမူများမဖြစ်စေလိုသဖြင့် တခါတရံဖြစ်သည်ဟုယူဆကာ အေးအေးဆေးဆေး နေခဲ့လေသည်။ သို့သော် ကနောင်မင်းသားကြီးအထင်မှားခဲ့သည်။

၁၈၆၂ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ယာယီလွှတ်တော်အနီး၌ ကနောင် မင်းသားကြီးရှိသည် ဝန်ကြီးများနှင့် တိုင်းရေးပြည်ရေးဆွေးနွေးနေသည်။ ထိုအချိန်တွင် မြင်ကွန်းညီနောင်နှစ်ဦးသည် ကနောင်မင်းသားကြီးရှိရာသို့ “ဦးရီးတော်ဘုရား ကယ်ပါဘုရား” ရန်ဖြစ်ယောင်ဆောင်ကာ အပြေး ဝင်လာကြသည်။ ကနောင်မင်းသားကြီးက ရန်ဖြစ်နေသည် အထင်နှင့်ဖြန်ဖြေဖို့ကြိုးစားပြီးမှ လုပ်ကြံရန်လာကြောင်း သိလိုက်ရသည်။ ဓားတော်ကို ယူဖို့ကြိုးစားစဉ်မှာပင် လုပ်ကြံခံလိုက်ရသည်။ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ကနောင်မင်းသားကြီးကိုသာမက မင်းတုန်းမင်းကိုပါ လုပ်ကြံဖို့ အစီ အစဉ်ရှိသည်။ သို့သော် မင်းတုန်းမင်းမှာ ကံအားလျှော်စွာ လွတ်မြောက် သွား ခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသားကြီးနှင့်အတူ အားကိုးရသည့် ဝန်ကြီး များစွာကျဆုံးခဲ့သော မြင်ကွန်းမြင်းခုံတိုင်အရေးအခင်းပင်။

ကနောင်မင်းသားတပ်များနှင့် ဘုရင့်တပ်များ ပူးပေါင်းတိုက်သည့်အခါ မြင်ကွန်းမင်းသားတပ်များ အရေးနိမ့်ပြီး ဘုရင်ပိုင် ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောနှင့် မလွန်အရပ်သို့ စုန်ပြေးသွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အင်္ဂလိပ်လက်အာက် သို့ ခိုလှုံသွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရန်ကုန်တွင်ထားရှိသည်။ သီပေါမင်းကို ဖယ်ရှား အစားထိုးရန် အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သဘောထားခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြင်ကွန်းမင်းသားနှင့် ပြင်သစ်တို့ အဆက်အသွယ်ရသွားမည်စိုး၍ ရန်ကုန်မှတစ်ဆင့် အက်ဒမန်ကျွန်း(ကပ္ပလီကျွန်း) သို့ ပို့လိုက်သည်။ ထိုမှတဖန် မိုင် ၆၀ဝ ခန့်ကွာဝေးသည့် အိန္ဒိယပြည်သို့ပို့ကာ ကာလကတ္တားနှင့် ပူနားမြို့တို့တွင် နေခဲ့ရပြန်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က စိတ်မချ၍ ဗာရာဏသီမြို့သို့ ထပ်မံပို့ကာ အကျယ်ချုပ်ဘဝဖြင့် နေခဲ့ရသေးသည်။

၁၈၈၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက် ညနေတွင် မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ဒိုဘီကုလားအဘိုးကြီးအသွင်ရုပ်ဖျက်လျှက် ဗာရာဏသီမှ ထွက်ပြေးကာ ပြင်သစ်တို့နှင့် ဆက်သွယ်ခိုလှုံခဲ့သည်။ ထိုမှ ပြင်သစ်ပြည် ပါရီသို့ခိုးထွက်ရန်ကြံစည်ပြန်သည်။ ပြင်သစ်တို့က သိရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းကို ထပ်ပို့ခဲ့သည်။ ထိုမှ အိန္ဒိယပြည် ပွန်ဒီချယ်ရီ ထိုနောက် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ ဆိုင်ဂုံမြို့ ( ယခုဟိုချီမင်းမြို့) တွင်နေခဲ့ရပြန်သည်။

ထိုအချိန်အထိ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ထီးနန်းပြန်ရဖို့ လက်မလျှော့သေး။ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ ဆိုင်ဂုံကိုရောက်သည့် အချိန်တွင်လည်း
“အရှင်ဘုရား ၊ တပည့်တော် ရာဇပလ္လင်ပေါ် ဖင်မထိုင်ရသမျှတော့ မြန်မာပြည်ကို မပြန်တော့ဘူး” ဟု လျှောက်ရာ ဆရာတော်က “ဒကာကြီး၊ ခဲတစ်လုံးရေထဲချက အသံမြည်ပါလိမ့်မည် ၊ မြန်မာပြည်ကတော့ အသံမြည်တော့မည်မဟုတ်ပေ” ဟု ပြန်မိန့်ရာ မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးမှာ မျက်ရည်များပင် ကျရှာခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးသည် ထိုသို့ တိုင်းတစ်ပါးလက်အောက်ခံဘဝဖြင့် ဘဝတစ်လျှောက်လုံးစိတ်မချမ်းမြေ့စွာနေထိုင်ရင်း ၁၉၂၁ ခုနှစ် ၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဟိုချီမင်းမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အာဏာကို မက်မိပြီး မိုက်မိုက်ကန်းကန်းလုပ်မိသဖြင့် တိုင်းပြည်အတွက် လည်း မကောင်းခဲ့သလို သူအတွက်လည်း မကောင်းခဲ့။ တိုင်းပြည်အကျိုး ကို မကြည့်ပဲ ကိုယ့်အကျိုးကိုသာကြည့်တတ်သူများသည် ရာဇဝင်၏ ဗီလိန်များသာ ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။

ref:
ဒဂုန်ခင်ခင်လေး – မြင်ကွန်းညီအစ်ကိုနှင့် ပန်းတိမ်မင်းသားပုန်ကန်မှု
မောင်ကြည်သန့် – အမှတ်မှားဆဲ လူသိနည်း မြန်မာ့ဖြစ်ရပ် ၁၀ဝ
သန်းဝင်းလှိုင် – ၂၀ ရာစုမြန်မာ့သမိုင်း

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Popular

To Top